Filmsfelagið

Hvønn mikudag sýnir Havnar Bio, undir heitinum Filmsfelagið, nýggjar filmar, sum eru listaliga áhugaverdir, men tó ofta ókendir. Úti í heimi verður hetta slagið av filmum onkuntíð nevnt arthouse filmur.

Sjálvandi er ymiskt, hvat ein biografgangari og ein annar halda verða listaliga áhugavert og viðkomandi, men Havnar Bio roynir, við átakinum Filmsfelagið, við eini miðsøkjandi leið, sum annan vegin savnar áskoðarar og hin vegin gevur atgongd til film, sum ikki verður settur á vanligu skránna.

Havnar Bio heitti á Birgir Kruse, sum var formaður í gamla Filmsfelagnum, og Ole Wich, sum var nevndarlimur, at sleppa at brúka heitið og at velja filmar við ráðgeving frá filmsáhugaðum. Upprunaliga felagið varð stovnað í okkara hølum, Havnar Bio, í 1962 undir navninum Filmslistafelagið. Hetta felagið sovnaði í 1975. Í 1984 varð felagið endurstovnað sum Filmsfelagið og helt sær til 1992, oftast við sýningum í Leikhús Bio í Sjónleikarhúsinum. Tey, ið stjórna Filmsfelagið í dag eru: Birgir Kruse, Ole Wich, Rannvá Jónsdóttir og Jana Mortensen

Nú er Filmsfelagið endurstovnað í samráð við táverandi nevnd undir sama heiti og tí einfalda endamáli at vísa listaliga viðkomandi filmar í Havnar Bio. Filmarnir verða sýndir mikudagar.

Skráin hjá Filmsfelagnum verður kunngjørd í góðari tíð á Facebooksíðuni hjá felagnum, og á hesi heimasíðu, eins og galdandi er fyri allar aðrar filmar í Havnar Bio.

Fylg Facebooksíðuni hjá Filmsfelagnum, har tey leggja tilfarð út um filmarnar: Filmsfelagið Facebook Síða

Sýningarnar eru almennar og krevja ikki limaskap.

Vælkomin í Filmsfelagið!

Komandi filmar hjá Filmsfelagnum

i'm still here

Filmsfelagið: Mikukvøldið 21. januar Kl. 20:00

Brasilski leikstjórin, Walter Salles (f.1956), hevur gjørt Oscarvirðislønta filmin, sum IMDB hevur sett í røðina Top Rated Movies. Ein seinrapart í 1971 verður fyrrverandi politikarin, Rubens Paiva, ið hevur gjørt vart við sína persónligu misnøgd við nýskipaða hernaðarræðið, burturfluttur úr heiminum í Rio de Janeiro. Alt bendir á, at embætismenn úr stjórnini standa fyri atsóknini. Eftir situr syndraða húskið, sum konan, Eunice (Fernanda Torres), roynir at vera um, meðan hon kannar, hvat veruliga hendi manninum. ”I am still here” er ikki bara ein spennandi søga um menniskjansligt áhaldni, tá órættur er einum fyri, men eisini ein kvinnulýsing, ið eigur at fáa pláss í filmsøguni. Fyri leiklutin fekk Fernanda Torres virðislønina Golden Globe, eins og filmurin fekk Oscarvirðislønina sum besti altjóða filmur.

Se mod solen

Filmsfelagið: Mikukvøldið 28. januar kl. 20:00

Úr fýra ættarliðum fylgja vit á sama týska bóndagarði fýra kvinnum, hvør við sínum loynidómi. Altjóða upplýsingartænastan um film, IMDB, sum gevur nýggja týska filminum besta ummæli, sigur í einum setningi soleiðis um filmin: ”Four women, separated by decades but united by trauma, uncover the truth behind its weathered walls.” ”In die Sonne schauen” vann dómsnevndarvirðislønina í Cannes og er nú týska Oscaruppskotið. Ummælarar tosa um eitt meistaraverk, ið lýsir fýra ymsar kvinnur á sama týska garði. Alma, Erika, Angelika og Lenka eru úr ymsum ættarliðum, men hava allar, hvør í sínum tíðarskeiði, verið offur fyri einsemi, mysogyni og einum miseydnaðum fyrsta seksuella sambandi. Sum eitt spøkilsi fangar upptøkutólið ikki bara alt, men eisini intimu smálutirnar, ið eru eyðkennið fyri lív og tilveru. Meðan leikur fer, frá 1910’unum og upp til okkara tíð, kámast mørkini millum teir fýra leiklutirnar. Hetta er annar filmur, sum Mascha Schilinski (f.1984) hevur gjørt. Hóast assosiativi frásøgustílur hennara er púra egin, verður hon longu borin saman við kendasta týska leikstjóran Michael Haneke (f.1942) og meistaraverkið “Das weiße Band - Eine deutsche Kindergeschichte” (2009), sum Filmsfelagið áður hevur víst. Týski filmurin, ”In die Sonne schauen”, ið hevur altjóða heitið “Sound of Falling”, verður sýndur í originalari týskari versión, men við donskum undirteksti. Í Danmark verður filmurin sýndur undir heitinum “Se mod solen”.

Røddin á Hind Rajab

Filmsfelagið: Mikukvøldið 04. februar kl. 20.00

Tunesiski filmurin um seks ára gomlu Hind Rajab er Oscaruppskotið úr norðurafrikanska landinum, sum vann Silvurljónið í Venezia. Spælifilmurin, ið tók øll á bóli, byggir á veruligu hendingarnar, sum lítla gentan var fyri hin 29. januar í 2024. Tá telefonin hjá sjálvbodnum í neyðhjálparfelagsskapinum, Reyða Hálvmána, ringir og neyðstadda seks ára gamla Hind, sum er í hinum endanum, eydnast at greiða frá, at hon liggur undir bilinum, sum IDF-hermenn skjóta eftir í Gasa, byrjar ein kapprenning við tíðina. Hjálparfólkini royna av øllum alvi at fáa ein sjúkrabil til gentuna, innan ov seint er. Filmurin, ið hevur skakað allan heimin, byggir á veruligu telefonsamrøðuna við Hind Rajab, sum vardi 70 minuttir, meðan fólkini frá Reyða Hálvmána eru sjónleikarar. Tunesiski filmurin vann áskoðaravirðislønina á altjóða filmstevnuni í San Sebastián. Í seks stjørnaðum ummæli sigur danski ummælarin hjá Soundvenue: “Vi sad cirka 1.400 mennesker og græd fra start til slut. Man hverken kan, vil eller må glemme filmatiseringen af seksårige Hind Rajabs tragiske nødopkald. En film, som man ville ønske aldrig havde haft grund til at eksistere, men som jeg aldrig har lyst til at give slip på igen.” Eins nógvar stjørnur gav ummælarin hjá danska filmstíðarritinum Ekko: “Kaouther Ben Hanias skildring af en lille piges skæbne i Gaza er et dramadokumentarisk mesterværk båret af vrede, viljestyrke og et enestående fortælletalent.”

Die, my love

Filmsfelagið: Mikukvøldið 11. februar kl. 20:00

Unga mamman og høvundurin, Grace, flytir saman við makanum, Jackson, at búgva í barnaheiminum hjá honum burtur frá býnum. Hon er Oscarvinnarin Jennifer Lawrence og hann er Robert Pattinson.

Hóast Grace roynir, hevur hon ilt við at finna seg til rættis í nýggja leiklutinum og fjara umhvørvinum har kærleiki, dreymar og óvæntaðar avbjóðingar tørna saman. Mamma hansara, Oscarvinnarin Sissy Spacek, varnast, at alt ruggar ikki rætt hjá verdóttrini.

Bæði leikstjóri og høvuðsleikari munnu hava havt tær sterkastu lýsingarnar um og av móðurskapi í nútíðar filmi. Skotski leikstjórin, Lynne Ramsay (f.1969), við filminum ”We need to talk about Kevin” í 2011, og Jennifer Lawrence (f.1990) sum høvuðsleikari í Aronofsky filminum ”Mother!” í 2017.

Søguna skrivaði jødisk-argentinska Ariana Harwicz (f.1977) á spanskum í 2012 við heitinum ”Matate, amor”. Ummælarar róstu søguni fyri inniligu og kenslubornu lýsingina av parlagi, móðurskapi og samleika.

Filmurin ”Die, my love” var í høvuðskappingini í Cannes 2025 og fekk serstakliga góð ummæli, serliga fyri sterka og ótamda leiklutin hjá Jennifer Lawrence, ið ummælarar meta verdan minst eina Oscarvirðisløn.

It Was just an accident

Filmsfelagið: Mikukvøldið 18. feburar kl. 20:00

Í filminum fylgja vit Eghbal, sum er fyri einum óhappi, tá hann koyrir í bili. Hann steðgar hjá bilmekanikaranum, Vahid, ið kennir hann aftur sum bøðilin, ið píndi allar í fangahúsinum. Vahid tekur hann til fanga og savnar ein bólk av fyrrverandi fangum, at gera av, um Eghbal er sekur - og um hann nú skal fáa ta hevnd, hann hevur uppiborið.

”It Was Just an Accident” verður til ein film, ið hóast djúpt menniskjansligur, løðir og kyndir eitt dramatiskt spenningsøki, sum festir í hevnd, sannleika og ábyrgd, alt samalt sett í karm av iranska leikstjóranum Jafar Panahi (f.1960), ið hevur vunnið fleiri enn hálvt hundrað altjóða virðislønir.

Í filmi hevur hann sýnt serligt hegni at seta saman staklutir í gerandisdegnum, sum, tá teir verða settir í nýtt høpi, fara í ring og skapa eina grípandi søgu, sum bjóðar biografgangaranum av.

Iranski filmurin “It was just an accident” vann fyrstu virðisløn, Gylta Pálmin, í 2025 og er almenna franska Oscaruppskoti í kappingini um besta altjóða film.

Filmurin verður sýndur í upprunalíki á persiskum, farsi, máli við donskum undirteksti.

Orwell 2+2=5

Filmsfelagið: Mikukvøldið 25. februar Kl. 20:00

Spildurnýggi heimildarfilmurin hjá haitiska leikstjóranum, Raoul Peck, “Orwell: 2+2=5”, tekur okkum á ferð inn í dystopiska meistaraverkið hjá Orwell, “1984”, við javnfjarum dømum úr okkara tíð.

Raoul Peck (f.1953), sum í “I Am Not Your Negro” (2016) lýsti amerikanska rithøvundin James Baldwin (1924-1987), ið Filmsfelagið tá vísti, hevur, við høvuðsdenti á einaræði og eftirlit, sett sær fyri at granska enska høvundin, George Orwell (1903-1950), og víðagitnu skaldsøguna “1984”, ið sama ár bleiv til spælifilm við John Hurt í høvuðsleiklutinum. Tá vísti Filmsfelagið “1984” í Sjónleikarhúsinum, sum í ár fyllir hundrað.

Peck vísir á líkskap við nútíðina og dregur millum annað fram eyðsýnda nýbrotið við politiskari populismu, sum víðahvar tekur seg upp, tá amerikanski forsetin, Donald Trump (f.1946), verður valdur aftur.

Filmurin er skipaður kring herrópini hjá Orwell ”War is Peace”, “Freedom is Slavery” og “Ignorance is Strong”, og roynir at krøkja evnisorðini úr víðagitnu skaldsøguni í ástøði um makt, og hvussu hon verður útint, í okkara tíð.

Kríggið í Irak, álopið á amerikansku kongressina, nasistiska heilsanin hjá Elon Musk, globala eftirlitssamfelagið og menningin av VL, vitlíki, verða lýst.

Raoul Peck, sum eitt stutt skeið var mentamálaráðharri í Haiti, er útbúgvin á Deutsche Film- und Fernsehakademie í Berlin.

Filmsummælarin hjá Rolling Stone sigur: ”Peck has long cratfed impeccable, politically charged fictions, docs, and docudramas, whether it’s his 2000 biopic on Patrice Lumumba or his peerless portrait of James Baldwin (I Am Not a Negro). With this latest magnum opus, the Haitian filmmaker has given us not just an invaluable, iris-out look at our present moment but the scariest movie of 2025 by a wide margin”.

The Day iceland stood still

Filmsfelagið: Mikukvøldið 4. mars kl. 20:00

Í sambandi við altjóða kvinnudagin sýnir Filmsfelagið aftur í ár ein film við einum feministiskum vinkli í samstarvi við Femifagnaðin. The Day Iceland Stood Still er ein kraftmikil og hugtakandi heimildarfilmur um dagin, tá kvinnur í Íslandi broyttu søguna.

24. oktober 1975 løgdu 90 prosent av íslendskum kvinnum arbeiðið frá sær. Tær fóru ikki til arbeiðis, gjørdu ikki húsligt arbeiði og ansaðu ikki børnum. Ísland steðgaði. Telefonir ringdu óavbrotið, skúlar og stovnar lótu aftur, og menninir máttu fyri fyrstu ferð í stórum tali takast við gerandisdagin einsamallir.

Filmurin greiðir frá hesum sermerkta degi gjøgnum livandi frásagnir frá kvinnunum, sum skipaðu verkfallið, og kvinnunum, sum tóku lut. Við arkivmyndum, tónleiki og persónligum søgum verður víst, hvussu samhaldsfesti, dirvi og humor gjørdust amboð í einum stríði fyri javnrættindum.

The Day Iceland Stood Still er ikki bara ein filmur um eina søguliga hending, men ein áminning um, hvussu nógv broyting kann spretta úr felagsskapi og samfelagsligari ábyrgd. Fimm ár seinni fekk Ísland sín fyrsta kvinnuliga forseta, Vigdís Finnbogadóttir, og nógv peika á henda dagin sum eitt av teimum avgerandi vendipunktunum í stríðinum fyri javnrættindi.